L-teanina – jak działa, na co pomaga?

Ten artykuł jest częścią składową cyklu składniki bioaktywne w herbacie

Siedzę przy filiżance zielonej herbaty i to właśnie ten moment – spokojnej czujności, bez rozdrażnienia i bez senności  najlepiej oddaje działanie L-teaniny. To jeden z tych składników bioaktywnych, które sprawiają, że herbata działa inaczej niż kawa.

Jak działa l-teanina?

L-teanina to aminokwas naturalnie występujący w liściach herbaty (Camellia sinensis), który wpływa na układ nerwowy, sprzyjając relaksowi i koncentracji jednocześnie. Działa poprzez modulację neuroprzekaźników oraz zwiększenie aktywności fal alfa w mózgu, co nie powoduje uczucia senności.

Czym jest L-teanina?

L-teanina to aminokwas niebiałkowy, który w przyrodzie występuje niemal wyłącznie w herbacie. Jest jednym z kluczowych składników bioaktywnych odpowiedzialnych za charakterystyczne działanie naparu – uspokajające, ale jednocześnie nie hamuje wyrazistości myślenie.

Jej zawartość jest najwyższa w:
•   herbacie zielonej,
•   herbacie białej,
•   herbacie matcha – ze względu na spożywanie całego liścia.
Herbata matcha zaliczona jest do herbat zielonych.

Jak działa L-teanina w organizmie?

L-teanina oddziałuje bezpośrednio na układ nerwowy. Jej działanie obejmuje kilka mechanizmów:
•   wpływa na neuroprzekaźniki, takie jak GABA, serotonina i dopamina,
•   sprzyja zwiększeniu aktywności fal alfa w mózgu,
•   łagodzi nadmierne pobudzenie układu nerwowego.

Fale alfa są charakterystyczne dla stanu:
•   czujnego relaksu,
•   skupienia,
•   kreatywnego myślenia.

Dlatego po herbacie wiele osób odczuwa spokój bez otępienia.

Dlaczego L-teanina nie powoduje senności?

W przeciwieństwie do substancji typowo uspokajających,
L- teanina:
•   nie działa nasennie,
•   nie obniża poziomu energii,
•   nie spowalnia reakcji.

Jej działanie polega na wyciszeniu nadmiaru bodźców, a nie na „wyłączeniu” organizmu. To kluczowa różnica między relaksem a sennością.

L-teanina a kofeina – dlaczego herbata działa łagodniej niż kawa?

W herbacie L-teanina nie występuje w izolacji lecz w naturalnym połączeniu z innymi składnikami bioaktywnymi, takimi jak polifenole i kofeina. Ta roślinna “matryca” sprawia, że jej działanie jest bardziej zrównoważone niż w przypadku suplementów diety.  Zdecydowana większość l-teaniny w suplementach nie pochodzi z herbaty. Jest wytwarzana syntetycznie (chemicznie lub biotechnologicznie). Ma identyczną strukturę chemiczną jak L-teanina naturalna, ale nie to samo otoczenie biologiczne. To właśnie dlatego przeważnie nie widzisz informacji “z herbaty”.

Herbata bywa postrzegana jako napój wspierający koncentrację
i jednocześnie wewnętrzny spokój (brak rozedrgania).

W herbacie L-teanina naturalnie współwystępuje z kofeiną.

To połączenie powoduje, że:
•   kofeina uwalnia się wolniej,
•   pobudzenie jest bardziej stabilne,
•   nie pojawia się nagły „zjazd energii”.

L-teanina łagodzi subiektywne odczucie pobudzenia, nie neutralizując całkowicie działania kofeiny.

Wpływ parzenia na zawartość
L-teaniny

Ilość L-teaniny w naparze zależy od:
•   rodzaju herbaty,
•   temperatury wody,
•   czasu parzenia.

Ogólne zależności:
•   krótsze parzenie sprzyja wyższemu udziałowi aminokwasów,
•   zbyt długie parzenie zwiększa udział garbników, co może maskować delikatne działanie L-teaniny,
•   umiarkowana temperatura pomaga zachować równowagę  smaku i działania.

Kiedy działanie L-teaniny może być mniej odczuwalne?

Działanie L-teaniny może być słabsze:
•   przy bardzo długim parzeniu,
•   w herbacie o niskiej jakości liścia,
•   u osób silnie wrażliwych na kofeinę (kofeina może dominować odczucie).

Znaczenie ma również indywidualna reakcja organizmu.

Czy L-teanina jest bezpieczna?

L-teanina pochodząca naturalnie z herbaty jest uznawana za bezpieczną dla osób dorosłych. Należy jednak pamiętać, że:
•   herbata zawiera również kofeinę,
•   nie jest zalecana dla dzieci,
•   wrażliwość na działanie może być różna.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o L-teaninę

Czy L-teanina działa uspokajająco?

Tak, sprzyja stanowi relaksu poprzez wpływ na układ nerwowy, nie powodując jednocześnie senności.

Czy L-teanina występuje w każdej herbacie?

Występuje we wszystkich herbatach z Camellia sinensis, ale jej ilość różni się w zależności od rodzaju herbaty i obróbki liści.

Czy L-teanina jest w herbacie ziołowej?

Nie. Napary ziołowe nie zawierają L-teaniny charakterystycznej dla herbaty właściwej.

Czy L-teanina pomaga w koncentracji?

Tak, sprzyja skupieniu i klarowności myślenia dzięki wpływowi na fale alfa w mózgu.

Czy L-teanina działa nasennie?

Nie. Nie jest substancją nasenną i nie powoduje otępienia.

Czy herbata z L-teaniną nadaje się na wieczór?

Zależnie od wrażliwości na kofeinę. Choć L-teanina sprzyja relaksowi, obecność kofeiny sprawia, że nie każda herbata jest odpowiednia na noc.

Czy ilość L-teaniny zależy od parzenia?

Tak. Czas i temperatura parzenia mają wpływ na ilość L-teaniny, która przechodzi do naparu. Zawsze zaparzaj zgodnie we właściwej temperaturze i czasie – zgodnie z rodzajem herbaty