L-teanina – jak działa, na co pomaga?
Ten artykuł jest częścią składową cyklu składniki bioaktywne w herbacie
Siedzę przy filiżance zielonej herbaty i myślę o odczuciu, które wiele osób opisuje jako spokojną czujność – pobudzenie bez nadmiernego rozdrażnienia.
Czy odpowiada za nie L- teanina?
Sprawdźmy, co na ten temat mówią badania
Czym jest L-teanina?
L-teanina jest aminokwasem niebiałkowym naturalnie występującym w liściach krzewu herbacianego Camellia sinensis. Badania sugerują, że może wpływać na niektóre aspekty uwagi, koncentracji i odprężenia, szczególnie gdy występuje razem z kofeiną. Efekt zależy jednak od dawki i indywidualnej reakcji organizmu.
Zawartość L-teaniny zależy od odmiany krzewu, warunków uprawy, zacieniania roślin przed zbiorem, wieku liści oraz sposobu ich przetwarzania. Szczególnie interesujące pod tym względem są herbaty zacieniane, takie jak gyokuro i tencha z których po zmieleniu powstaje Matcha. W przypadku matchy spożywamy cały sproszkowany liść, a nie tylko przygotowany z niego napar.
Jak działa L-teanina w organizmie?
Po spożyciu L-teanina jest wchłaniana z przewodu pokarmowego i może przenikać przez barierę krew–mózg.
Badania sugerują, że L-teanina może wpływać na funkcjonowanie układu nerwowego. Rozpatruje się między innymi jej możliwe oddziaływanie na układy neuroprzekaźnikowe związane z GABA, serotoniną i dopaminą, jednak większość szczegółowych danych dotyczących tych mechanizmów pochodzi z badań przedklinicznych.
W niektórych badaniach z udziałem ludzi po przyjęciu L-teaniny obserwowano zwiększenie aktywności fal alfa w mózgu. Fale te wiąże się ze stanem odprężenia przy zachowanej czujności. Nie oznacza to jednak, że każda osoba po wypiciu herbaty odczuje wyraźny spokój – wpływ zależy od ilości L-teaniny, obecności kofeiny oraz indywidualnej reakcji organizmu.
Połączenie L-teaniny i kofeiny może wpływać na uwagę i koncentrację, dlatego bardzo duzo osób odbiera pobudzenie po herbacie jako łagodniejsze niż po kawie.
Źródło dotyczące fal alfa:
Nobre A.C. i wsp. (2008). L-theanine, a natural constituent in tea, and its effect on mental state. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 17(S1), 167–168. PubMed
Dlaczego L-teanina nie powoduje senności?
L-teanina nie jest lekiem nasennym i zwykle nie powoduje silnego uspokojenia ani otępienia charakterystycznego dla niektórych środków uspokajających.
W badaniach częściej analizuje się jej możliwy wpływ na odprężenie, uwagę i jakość snu niż bezpośrednie wywoływanie senności.
Reakcja organizmu jest jednak indywidualna i zależy między innymi od dawki, pory przyjęcia oraz obecności kofeiny. W przypadku herbaty działanie L-teaniny występuje równocześnie z działaniem kofeiny, dlatego napój może sprzyjać czujności zamiast senności. Nie oznacza to jednak, że każda osoba zareaguje tak samo.
Odprężenie nie jest tym samym co senność – można odczuwać mniejsze napięcie, zachowując jednocześnie czujność.
L-teanina a kofeina – dlaczego herbata działa łagodniej niż kawa?
W herbacie L-teanina nie występuje w izolacji lecz w naturalnym połączeniu z innymi składnikami bioaktywnymi, takimi jak polifenole i kofeina. Ta roślinna “matryca” sprawia, że jej działanie jest bardziej zrównoważone niż w przypadku suplementów diety. Zdecydowana większość l-teaniny w suplementach nie pochodzi z herbaty.
Jest wytwarzana syntetycznie (chemicznie lub biotechnologicznie).
Ma identyczną strukturę chemiczną jak L-teanina naturalna, ale nie to samo otoczenie biologiczne. To właśnie dlatego przeważnie nie widzisz informacji “z herbaty”.
Herbata bywa postrzegana jako napój wspierający koncentrację
i jednocześnie wewnętrzny spokój (brak rozedrgania).
W herbacie L-teanina naturalnie współwystępuje z kofeiną.
To połączenie powoduje, że:
• kofeina uwalnia się wolniej,
• pobudzenie jest bardziej stabilne,
• nie pojawia się nagły „zjazd energii”.
L-teanina łagodzi subiektywne odczucie pobudzenia, nie neutralizując całkowicie działania kofeiny
0 komentarzy