Kaszel potrafi zakłócić sen, utrudnić rozmowę i sprawić, że nawet spokojny dzień staje się męczący. Nic dziwnego, że szukamy wtedy sposobów na ukojenie podrażnionego gardła i złagodzenie dolegliwości.
Wśród roślin wykorzystywanych przy kaszlu znajdują się zioła o różnych właściwościach. Jedne działają osłaniająco na błony śluzowe, inne ułatwiają odkrztuszanie wydzieliny. Dlatego przed wyborem naparu warto rozpoznać, czy mamy do czynienia z kaszlem suchym, czy mokrym.
Kaszel suchy i mokry- czym się różnią?
Kaszel suchy przebiega bez odkrztuszania wydzieliny. Może towarzyszyć mu drapanie, łaskotanie i uczucie podrażnienia gardła. Bywa uporczywy i może utrudniać zasypianie lub wybudzać w nocy. Pojawia się między innymi podczas infekcji wirusowych, przy alergii, astmie lub refluksie, a także w reakcji na czynniki drażniące.
Kaszel mokry, nazywany również produktywnym, wiąże się z odkrztuszaniem wydzieliny z dróg oddechowych. Kaszel pomaga wówczas je oczyszczać. Może występować podczas infekcji, między innymi przy zapaleniu oskrzeli.
Kaszel jest odruchem obronnym organizmu. Pomaga usuwać wydzielinę i substancje drażniące z dróg oddechowych. Jego rodzaj jest ważną wskazówką przy wyborze ziół, ale sam w sobie nie wystarcza do ustalenia przyczyny dolegliwości.
Jaka herbata na kaszel suchy?
Przy suchym kaszlu warto sięgnąć po napary ziołowe, które pomagają łagodzić podrażnienie gardła. Szczególnie przydatne są rośliny zawierające związki śluzowe,
takie jak korzeń prawoślazu oraz kwiaty i liście ślazu.
Związki te tworzą na błonach śluzowych warstwę ochronną, dzięki czemu mogą przynosić ulgę przy drapaniu w gardle i towarzyszącym mu suchym kaszlu.
Prawoślaz i ślaz mają długą tradycję stosowania przy takich dolegliwościach. Warto przygotowywać je zgodnie z instrukcją na opakowaniu ( nie każdy surowiec ziołowy wymaga zalania wrzątkiem).
Do napoju można również dodać miód, który może łagodzić kaszel i przynosić ulgę podrażnionemu gardłu. Najlepiej dodawać go po przestudzeniu naparu.
Miodu nie podajemy dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia.
Jaka herbata na kaszel mokry?
Przy kaszlu mokrym warto zwrócić uwagę na tymianek, tradycyjnie stosowany w celu ułatwienia odkrztuszania wydzieliny podczas przeziębienia. Napar przygotowujemy zgodnie z zaleceniami na opakowaniu.
Ciepła herbata z miodem może dodatkowo koić podrażnione gardło. Cytryna, imbir i cynamon wzbogacają smak i aromat napoju, ale nie pełnią tej samej funkcji co zioła wykrztuśne.
Jeśli lubisz imbir, dodaj niewielką ilość i dopasuj intensywność naparu do swoich odczuć. Przy podrażnionym gardle łagodny, przyjemnie ciepły napój może być lepszym wyborem niż bardzo gorący i pikantny.
Naturalne zioła, przyprawy i dodatki na kaszel
Miód – na kaszel i podrażnione gardło
Miód od pokoleń towarzyszy domowym sposobom łagodzenia kaszlu. Może przynosić ulgę podrażnionemu gardłu oraz zmniejszać częstotliwość i nasilenie kaszlu podczas infekcji górnych dróg oddechowych.
Potwierdza to przegląd badań opublikowany w czasopiśmie BMJ Evidence-Based Medicine. Autorzy stwierdzili, że miód łagodził objawy, w tym kaszel, skuteczniej niż porównywane w badaniach zwykle stosowane środki. Zaznaczyli, że potrzebne są dalsze badania wysokiej jakości.
Miód można spożywać bezpośrednio, na przykład łyżeczkę, lub dodawać do przestudzonej herbaty. Warto poczekać, aż napój będzie przyjemnie ciepły – około 40°C. Pozwala to ograniczyć wpływ wysokiej temperatury na wrażliwe składniki miodu, między innymi enzymy. Nie oznacza to jednak, że po przekroczeniu 40°C miód nagle traci wszystkie korzystne właściwości: znaczenie ma zarówno temperatura, jak i czas ogrzewania.
Miodu nie podajemy dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia.
Więcej przeczytasz we wpisie o właściwościach miodu i dodawaniu go do herbaty.
Czosnek – właściwości i związek z odpornością
Czosnek od wieków jest ceniony zarówno jako przyprawa, jak i roślina wykorzystywana
dla zdrowia. Zawiera związki siarkowe, wśród których szczególną uwagę badaczy przyciąga allicyna. Powstaje ona po rozgnieceniu lub posiekaniu świeżego ząbka.
W badaniach laboratoryjnych allicyna i inne składniki czosnku wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe, w tym aktywność wobec niektórych wirusów. Naukowcy badają również ich wpływ na procesy zapalne i funkcjonowanie układu odpornościowego.
Korzystne właściwości czosnku dotyczą także układu krążenia. Badania nad preparatami czosnkowymi wskazują, że mogą one nieznacznie obniżać ciśnienie u osób
z nadciśnieniem oraz stężenie cholesterolu LDL u osób z podwyższonym poziomem cholesterolu. Efekt zależy między innymi od rodzaju preparatu i stosowanej dawki.
W codziennej kuchni czosnek może być wartościowym dodatkiem do posiłków. Jeśli surowy czosnek wywołuje dolegliwości żołądkowe, warto zmniejszyć jego ilość lub wybierać go po obróbce cieplnej.
Imbir i jego właściwości
Imbir – właściwości i zastosowanie w naparach
Imbir to jeden z najbardziej lubianych dodatków do jesiennych i zimowych herbat. Jego wyrazisty aromat i pikantny smak dają przyjemne uczucie rozgrzania. W kuchni wykorzystujemy kłącze imbiru, choć potocznie często nazywamy je korzeniem.
Imbir jest ceniony również za właściwości wspomagające trawienie. Tradycyjnie stosuje się go przy łagodnych dolegliwościach skurczowych przewodu pokarmowego, wzdęciach i uczuciu pełności. Badania wskazują także na jego przydatność w łagodzeniu niektórych rodzajów nudności.
Naukowcy interesują się również jego aktywnością przeciwwirusową. W badaniu opublikowanym w 2013 roku świeży imbir ograniczał przyłączanie i wnikanie wirusa RSV do komórek dróg oddechowych w warunkach laboratoryjnych. To interesująca właściwość, choć nie przesądza o działaniu herbaty z imbirem podczas infekcji.
Przy kaszlu i podrażnionym gardle warto wybierać łagodny napar. Zbyt duża ilość imbiru może powodować pieczenie lub nasilać zgagę, dlatego jego intensywność najlepiej dopasować do własnych odczuć.
Imbir został poddany nowemu badaniu opublikowanemu w grudniu 2020 r
“Tybetańska herbata na przedłużenie życia”.
Pod taką nazwą znany jest ten przepis na napój z imbirem i przyprawami. Nazwa „na przedłużenie życia” ma charakter symboliczny, nie oznacza potwierdzonego wpływu napoju na długość życia.
- 2 łyżeczki soku z cytryny
- szczypta anyżu
- dwa litry wody
- łyżeczka miodu
- zmielona ostra papryka
- korzeń startego imbiru
Do lekko ostudzonej wody do 40 st. Celsjusza dodajemy korzeń imbiru i pozostałe składniki i pozostawiamy na 2 -3 godziny. Tak przygotowaną herbatę popijamy cały dzień, najlepiej 30 minut przed posiłkiem
Również możesz do herbat dodać świeży imbir lub syrop z imbiru. Przepisy na rozgrzewające herbaty z imbirem
Tymianek na kaszel mokry
Tymianek to aromatyczne zioło cenione zarówno w kuchni, jak i w tradycyjnym ziołolecznictwie. Działa wykrztuśnie czyli pomaga odkrztuszać wydzielinę zalegającą w drogach oddechowych. Z tego powodu od dawna wykorzystuje się go przy mokrym kaszlu towarzyszącym przeziębieniu.
Tymianek zawiera olejek eteryczny, którego składnikami są między innymi tymol i karwakrol. W badaniach laboratoryjnych związki te wykazują aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą. W zastosowaniu przy kaszlu szczególnie istotne jest jednak działanie ułatwiające odkrztuszanie.
Można sięgnąć po napar z suszonego ziela tymianku lub gotową mieszankę ziołową
z jego dodatkiem. Tymianek jest również składnikiem niektórych syropów dostępnych
w aptekach. Sposób przygotowania, dawkowanie i ograniczenia wiekowe należy sprawdzić na opakowaniu.
Jeśli wybierasz mieszankę tymianku z kwiatem czarnego bzu i nagietkiem, zwróć uwagę na proporcje i przeznaczenie produktu. Samo połączenie kilku ziół nie przesądza o jego działaniu. W tej mieszance to tymianek jest składnikiem tradycyjnie wykorzystywanym do ułatwiania odkrztuszania.
Cebula – jakie ma właściwości?
Cebula gości niemal w każdej kuchni. Oprócz charakterystycznego smaku dostarcza związków siarkowych i flawonoidów, między innymi kwercetyny, wykazującej właściwości przeciwutleniające.
Zawiera również witaminę C, witaminę B6 i foliany, choć nie w ogromnych ilościach.
Syrop z cebuli od pokoleń przygotowuje się w domach przy przeziębieniu i kaszlu. To jeden z tych przepisów, które wiele osób pamięta z dzieciństwa. Jego popularność wynika przede wszystkim z tradycji i domowych doświadczeń.
Przepis mojej babci na syrop z cebuli
- 3–4 cebule obierz i pokrój w talarki lub kostkę,
- w czystym szklanym słoiku układaj warstwy cebuli, przesypując je cukrem – łącznie 6–8 łyżek. Zamiast cukru możesz użyć miodu,
- przykryj słoik i wstaw do lodówki. Cebula stopniowo puści sok; sprawdź go po kilku godzinach lub następnego dnia,
- powstały płyn odcedź do czystego, zamykanego naczynia i nadal przechowuj w lodówce. Przygotowuj niewielkie porcje do szybkiego zużycia.
Wersji z miodem nie podawaj dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia.
Jeśli surowa cebula nasila zgagę lub powoduje dolegliwości żołądkowe, zrezygnuj z tego napoju.
Polecam bardzo skuteczny.
Korzeń lukrecji – właściwości i zastosowanie przy kaszlu
Korzeń lukrecji od wieków wykorzystuje się w ziołolecznictwie. Wyróżnia się charakterystycznym, słodkim smakiem. Tradycyjnie stosuje się go jako środek wykrztuśny przy kaszlu towarzyszącym przeziębieniu, czyli do ułatwiania odkrztuszania wydzieliny z dróg oddechowych.
Lukrecja ma również tradycyjne zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości trawiennych, takich jak niestrawność i uczucie pieczenia w żołądku.
Korzeń lukrecji występuje w herbatkach ziołowych, a jego ekstrakty są składnikami niektórych preparatów na kaszel. Sposób przygotowania i dawkowanie należy sprawdzić na opakowaniu konkretnego produktu.
Kto powinien unikać lukrecji?
Lukrecja może podnosić ciśnienie, powodować zatrzymywanie wody i obniżać poziom potasu. Nie jest zalecana osobom z nadciśnieniem, chorobami nerek, wątroby lub układu krążenia ani z niedoborem potasu.
Nie zaleca się jej również dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat, kobietom w ciąży i karmiącym piersią. Może wchodzić w interakcje z lekami, między innymi moczopędnymi, nasercowymi i kortykosteroidami.
Osoby przyjmujące leki powinny omówić jej stosowanie z lekarzem lub farmaceutą.
Nie należy łączyć kilku produktów zawierających lukrecję ani traktować jej naparu jako napoju do codziennego, długotrwałego picia.
Herbaty na przeziębienie czyli po jakie napary sięgnąć?
Podczas przeziębienia filiżanka ciepłej herbaty może przynieść przyjemne ukojenie. Picie płynów pomaga utrzymać odpowiednie nawodnienie, a napój z dodatkiem miodu może łagodzić kaszel i podrażnienie gardła.
Herbaty zawierają polifenole -związki o właściwościach przeciwutleniających (antyutleniacze). Ich skład różni się w zależności od rośliny, sposobu obróbki
i przygotowania naparu. Zielona herbata dostarcza między innymi katechin, czarna teaflawin i tearubigin, a rooibos zawiera charakterystyczną dla niego aspalatynę.
Do ulubionego naparu możesz dodać niewielką ilość imbiru, goździków lub kardamonu. Miód dodaj po przestudzeniu, a cytrynę według własnych upodobań i tolerancji. Przy podrażnionym gardle wybieraj łagodny smak i przyjemnie ciepły napój.
Co wybrać do filiżanki podczas przeziębienia?
Rooibos z uprawy ekologicznej — łagodny napar bez kofeiny, dobry również na wieczór.
Sencha imbirowo-jabłkowa – propozycja dla miłośników zielonej herbaty z owocowo-korzennym akcentem.
Pu-erh – dla osób, które lubią głęboki, ziemisty smak.
Czarna herbata – klasyczna baza do napoju z miodem, cytryną lub odrobiną imbiru.
Wybierz napar, który lubisz i dobrze tolerujesz. Nie trzeba dodawać wszystkiego naraz. Jeden lub dwa dodatki wystarczą, by stworzyć przyjemny napój.
FAQ Pytania i odpowiedzi
Jaka herbata na kaszel suchy?
Przy suchym kaszlu związanym z podrażnieniem gardła warto wybierać prawoślaz lub ślaz. Zawarte w nich związki śluzowe działają osłaniająco na błony śluzowe i mogą przynosić ulgę przy drapaniu w gardle. Sposób przygotowania sprawdź na opakowaniu.
Jakie zioła na kaszel mokry?
Tymianek i korzeń lukrecji są tradycyjnie stosowane do ułatwiania odkrztuszania wydzieliny przy przeziębieniu. Lukrecja wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ może podnosić ciśnienie, obniżać poziom potasu i wchodzić w interakcje z lekami.
Czy miód pomaga na kaszel?
Tak, miód może zmniejszać częstotliwość i nasilenie kaszlu podczas infekcji górnych dróg oddechowych. Można spożywać go bezpośrednio lub dodać do przestudzonego napoju. Nie podajemy go dzieciom przed ukończeniem pierwszego roku życia.
Czy imbir jest dobry przy przeziębieniu?
Imbir nadaje napojom rozgrzewający smak i aromat, a tradycyjnie wykorzystuje się go również przy objawach przeziębienia. Przy podrażnionym gardle wybieraj niewielką ilość ponieważ mocny napar może powodować pieczenie lub nasilać zgagę.
Czy można pić czarną herbatę podczas przeziębienia?
Tak. Czarna herbata dostarcza płynów i polifenoli, między innymi teaflawin i tearubigin. Możesz dodać do niej miód po przestudzeniu. Ponieważ zawiera kofeinę, wieczorem warto wybrać łagodny napar bez kofeiny, np. rooibos.
Czy rooibos sprawdzi się podczas przeziębienia?
Rooibos to łagodny napar bez kofeiny, który może urozmaicić picie płynów podczas przeziębienia. Zawiera polifenole o właściwościach przeciwutleniających i dobrze komponuje się z niewielkim dodatkiem miodu lub imbiru.
Czy herbata na kaszel powinna być bardzo gorąca?
Nie. Najlepiej pić napój przyjemnie ciepły. Bardzo gorący płyn może dodatkowo podrażniać gardło.
Czy warto dodawać cytrynę do herbaty przy kaszlu?
Możesz ją dodać, jeśli lubisz jej smak i dobrze ją tolerujesz. Przy podrażnionym gardle lub refluksie kwaśny dodatek może jednak nasilać dolegliwości. Cytryna nie działa wykrztuśnie.
Czy syrop z cebuli pomaga na kaszel?
Syrop z cebuli jest tradycyjnym domowym sposobem stosowanym przy przeziębieniu. Przygotowuj go w czystym naczyniu i przechowuj w lodówce.
Czy wszystkie zioła na kaszel nadają się dla dzieci?
Nie. Ograniczenia wiekowe zależą od zioła i konkretnego preparatu. Zawsze sprawdzaj instrukcję na opakowaniu. Korzeń lukrecji nie jest zalecany dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat, a miód jest wykluczony przed pierwszymi urodzinami.
Kiedy kaszel wymaga konsultacji z lekarzem?
Skonsultuj kaszel, jeśli trwa ponad trzy tygodnie, nasila się lub nawraca. Duszność, ból w klatce piersiowej, krew w odkrztuszanej wydzielinie lub bardzo złe samopoczucie wymagają pilnej oceny lekarskiej.
Źródła
- Miód a kaszel: Abuelgasim i wsp., Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections – przegląd badań, „BMJ Evidence-Based Medicine”, 2021. Publikacja.
- Miód w łagodzeniu kaszlu: NICE, Cough (acute): antimicrobial prescribing. Zalecenia.
- Prawoślaz, ślaz i tymianek: Europejska Agencja Leków – zastosowanie przy podrażnieniu gardła i kaszlu. Prawoślaz, ślaz, tymianek.
- Lukrecja – zastosowanie i bezpieczeństwo: Europejska Agencja Leków. Monografie korzenia lukrecji.
- Imbir – właściwości i bezpieczeństwo: EMA oraz NCCIH.
- Imbir a wirus RSV – badanie laboratoryjne: Chang i wsp., Fresh ginger … has anti-viral activity against human respiratory syncytial virus in human respiratory tract cell lines, 2013. Publikacja.
- Czosnek – właściwości i bezpieczeństwo: NCCIH. Opracowanie.
- Cebula – związki bioaktywne: Marefati i wsp., przegląd właściwości przeciwzapalnych i przeciwutleniających cebuli, 2021. Publikacja.
- Kaszel – przyczyny i wskazania do konsultacji: NHS. Opracowanie.
- Bezpieczne przechowywanie pokrojonych warzyw: FDA. Zalecenia.
0 komentarzy